Bir iş fikriniz var, ancak başlangıç için yeterli birikiminiz yok. Üstelik işletmeniz henüz satış yapmadıysa finansman bulmak gözünüzde büyüyebilir. Bu noktada iş kurma kredisi seçeneklerini araştırmak bir başlangıç olabilir. Ancak krediye erişim, başvurulan ürünün koşullarına ve bankanın değerlendirmesine bağlıdır: Sermayenizin olmaması, teminat veya kefil gerekmeyeceği anlamına gelmez.
Türkiye’de işinizi hayata geçirmek için bankaların girişimci kredilerinin yanı sıra KOSGEB’in uygun işletmelere sunduğu destekleri ve iş modeline göre yatırım alma ya da kitle fonlaması seçeneklerini değerlendirebilirsiniz. Bu kaynakların işleyişi farklıdır: Banka kredileri geri ödeme yükümlülüğü doğururken destek programları geri ödemeli veya geri ödemesiz olabilir, yatırım almak ise şirketinizden pay vermenizi gerektirebilir.
Bu yazıda, başlangıç sermayeniz sınırlıyken iş kurma kredisi başvurusunda nelere dikkat etmeniz gerektiğini ve kredi dışındaki hangi finansman seçeneklerini araştırabileceğinizi bulabilirsiniz.
İş kurma kredisi nedir?
İş kurma kredisi, yeni bir işletmenin kuruluş veya ilk dönem giderlerini karşılamak amacıyla kullanılan kredileri ifade eder. Türkiye’de bankalar bu ihtiyaca yönelik ürünleri girişimci kredisi gibi farklı adlarla sunabilir. Kredi tutarı, ürünün koşullarına göre ekipman alımı, işyeri düzenlemesi veya işletme sermayesi gibi ihtiyaçlar için kullanılabilir. Kullanılan tutar, faiz ve ilgili masraflarla birlikte belirlenen ödeme planına göre geri ödenir.
Bankalar, başvuruyu değerlendirirken işletmenin mali durumunu ve geri ödeme kapasitesini anlamak için çeşitli belgeler isteyebilir. Bunlar arasında vergi levhası, varsa bilanço ve gelir tablosu ile banka hesap hareketleri bulunabilir. Yeni kurulan işletmelerin geçmiş dönemlere ait mali tabloları veya düzenli satış gelirleri henüz oluşmamış olabilir. Bu durumda, yeni girişimcilere yönelik kredi ürünlerinin başvuru koşullarını incelemek gerekir.
İşletmenizin gelir geçmişi sınırlıysa değerlendirmede sizin veya ortaklarınızın kredi geçmişi, mevcut borçları, iş planı ve beklenen nakit akışı gibi unsurlar da dikkate alınabilir. Banka, başvurunun özelliklerine göre teminat veya kefil isteyebilir. Geçmiş satış verilerinin bulunmaması tek başına kredi alabileceğiniz ya da alamayacağınız anlamına gelmez. Başvurunuzun sonucu, kullanabileceğiniz tutar ve ödeme koşulları bankanın değerlendirmesine bağlıdır.
*Shopify Capital, Türkiye’deki işletmelerin kullanımına sunulmamaktadır.
Sermaye olmadan iş kurma kredisine nasıl başvurulur?
- Finansman seçeneklerini değerlendirin
- Kredi notunuzu kontrol edin
- Başvuru koşullarını inceleyin
- Teminat seçeneklerini değerlendirin
- Gerekiyorsa kefil gösterin
- İş planınızı hazırlayın
İşletmeniz henüz gelir elde etmese veya kredi kullanmamış olsa da girişimcilere yönelik kredilere başvurabilirsiniz. Ancak sermayenizin olmaması, teminatsız veya kefilsiz kredi alabileceğiniz anlamına gelmez. Türkiye’de başvurunuzun onayı ve kredi koşulları, bankanın değerlendirmesine bağlıdır. KOSGEB destekleri ise banka kredilerinden ayrı başvuru ve değerlendirme süreçleri içerir. Başvuruya hazırlanırken şu adımları izleyebilirsiniz:
1. Finansman seçeneklerini değerlendirin
Başlangıç sermayeniz sınırlıysa bankaların girişimci kredilerini ve işinize uygun destek programlarını araştırabilirsiniz. İş kurma kredisi seçeneklerini karşılaştırırken yalnızca kredi tutarına değil faiz oranına, toplam geri ödemeye, vadeye, teminat ve kefil koşullarına da bakın. Kredinin stok, ekipman veya işletme sermayesi gibi ihtiyaçlarınız için kullanılıp kullanılamayacağını kontrol edin.
Türkiye’de bankalar farklı girişimci gruplarına yönelik ürünler sunabilir. Örneğin kadın girişimcilere veya belirli mesleki deneyime sahip kişilere yönelik krediler bulunabilir. Ancak her ürünün başvuru koşulları farklıdır. Ödemesiz dönem sunulması, bu dönemde faiz işlemeyeceği anlamına gelmez. Ödeme planını dikkatle inceleyin.
Banka kredilerinin yanında KOSGEB’in Girişimci Destek Programı’nı da değerlendirebilirsiniz. Programdaki destekler, türüne göre geri ödemeli veya geri ödemesiz olabilir. Bunları herkesin yararlanabileceği bir “sermayesiz iş kurma kredisi” olarak düşünmeyin. İşletmenizin ilgili başvuru koşullarını karşılaması gerekir.
Teminatınız yetersizse başvurduğunuz bankaya kefalet destekli kredi seçeneklerini sorabilirsiniz. Kefalet, kredi borcunu geri ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz ve başvurunuzun onaylanacağını garanti etmez. Finansmana erişebileceğiniz tutar ve süre, başvurduğunuz ürüne ve değerlendirme sürecine göre değişir.
2. Kredi notunuzu kontrol edin
İşletmenizin henüz ticari kredi geçmişi yoksa bankalar, geri ödeme kapasitenizi değerlendirirken kişisel kredi notunuzu da dikkate alabilir.
Türkiye’de Findeks Kredi Notu 1 ile 1900 arasında değişir: Yüksek not, daha düşük risk anlamına gelir. Ancak iş kurma kredisi için tüm bankaların uyguladığı ortak bir asgari puan yoktur. Bankalar kredi notunu kendi değerlendirme kriterleriyle birlikte ele alır. Bu nedenle yüksek kredi notu tek başına onay garantisi sağlamaz. Başvurmadan önce kredi notunuzu ve Risk Raporu’nuzdaki borç ve ödeme bilgilerini kontrol edebilirsiniz.
3. Başvuru koşullarını inceleyin
İş kurma kredisi başvuru koşulları bankaya ve kredi ürününe göre değişir. Başvurmadan önce şu noktaları kontrol edin:
- İşletmenin kuruluşu ve vergi kaydıyla ilgili şartlar
- Faaliyet süresi, sektör veya girişimcinin yaşına ilişkin sınırlamalar
- Geri ödeme kapasitesini göstermek için istenen belgeler
- Teminat veya kefil gereklilikleri
Her girişimci kredisi, henüz kurulmamış veya yeni kurulmuş işletmelere uygun olmayabilir. Seçtiğiniz ürünün işinizin bulunduğu aşamaya uygunluğunu ve gerekli belgeleri bankadan öğrenin.
Kefalet isteniyorsa sözleşmedeki sorumlulukları dikkatle inceleyin. İşletme borcunu ödeyemediğinde kefilin sorumluluğu, kefaletin türüne ve kapsamına göre belirlenir. İmzalamadan önce hangi tutar ve koşullar için sorumluluk üstlenildiğini netleştirin.
4. Teminat seçeneklerini değerlendirin
Kredi geçmişiniz veya geri ödeme kapasiteniz bankanın değerlendirmesinde yetersiz bulunursa başvurunuz reddedilebilir ya da onaylanan tutar sınırlı kalabilir. Teminat sunmak başvurunuzu destekleyebilir. Bankanın kabul koşullarına göre taşınmaz, araç veya makine ve ekipman gibi varlıklar teminat olarak değerlendirilebilir. Başvurmadan önce kabul edilen teminatları ve değerleme koşullarını öğrenin. Krediyi geri ödeyemezseniz borcun tahsili için teminat gösterdiğiniz varlıkların satılması riski bulunduğunu unutmayın.
*Shopify Balance, Türkiye’deki işletmelerin kullanımına sunulmamaktadır.
5. Gerekiyorsa kefil gösterin
Banka, iş kurma kredisi başvurunuzu değerlendirirken kefil isteyebilir. Kefilin kredi geçmişi ve mali durumu da değerlendirmeye alınabilir. Kefil göstermek kredi onayını garanti etmez. Krediyi ödeyemediğinizde kefil, üstlendiği kefaletin türü ve kapsamına göre borçtan sorumlu tutulabilir. Bu durum sizin ödeme yükümlülüğünüzü ortadan kaldırmaz. Kefil olacak kişi, imzalamadan önce sorumluluğunun kapsamını ve hangi tutara kadar ödeme yükümlülüğü üstlendiğini anlamalıdır.
6. İş planınızı hazırlayın
İyi hazırlanmış bir iş planı, bankaya talep ettiğiniz krediyi nasıl kullanacağınızı ve geri ödemeyi nasıl yapmayı planladığınızı anlatır. Planınızda iş fikrinize, ürün veya hizmetlerinize, hedef müşterilerinize ve satış hedeflerinize yer verin.
İhtiyaç duyduğunuz tutarı belirlerken ekipman, stok ve işyeri kirası gibi başlangıç giderlerini, işletmenin ilk aylardaki masraflarıyla birlikte hesaplayın. Kendi kaynaklarınızla karşılayabileceğiniz tutarı ve finansman ihtiyacınızı ayrı ayrı gösterin. Gelir ve gider tahminlerinizi gerçekçi varsayımlara dayandırın. Satışlar beklediğinizden düşük kalırsa kredi taksitlerini nasıl karşılayacağınızı da açıklayın.
İş kurma kredilerine alternatifler
İş kurma kredisi, başlangıç sermayesi sağlamanın tek yolu değildir. Başvurmadan önce birikimlerinizi, iş modelinizi ve finansman ihtiyacınızı göz önünde bulundurarak aşağıdaki seçenekleri de değerlendirebilirsiniz:
Özkaynaklarla iş kurma (“Bootstrapping”)
Özkaynaklarla iş kurma, kişisel birikimlerinizi ve işletmenizin elde ettiği gelirleri kullanarak dış finansman almadan ilerlemektir. Böylece kredi taksiti, faiz ve krediye bağlı masraflar oluşmadan başlangıç giderlerinizi karşılayabilirsiniz.
Örneğin, küçük bir üretim işi kurarken birikiminizle temel ekipman ve malzeme alabilir, satışlardan kazandığınız parayı yeni siparişleri karşılamak için kullanabilirsiniz. İşinizi mevcut kaynaklarınıza göre aşamalı olarak büyütebilirsiniz.
Ancak bu yöntem, kişisel birikimlerinizi riske atar ve büyüme hızınızı sınırlayabilir. İşe ayıracağınız bütçeyi belirlerken günlük yaşam giderlerinizi ve beklenmedik ihtiyaçlarınız için ayırdığınız parayı da hesaba katın.
Melek yatırımcılar
Melek yatırımcılar, genellikle şirketten pay alarak girişimlere kendi sermayeleriyle yatırım yapan kişilerdir. Finansmanın yanında deneyimlerini ve iş bağlantılarını paylaşarak girişimcilere destek olabilirler. Bu seçenek, özellikle büyüme potansiyeli taşıyan girişimler için değerlendirilebilir. Yatırım karşılığında paylaşacağınız şirket payını ve yatırımcının yönetimdeki rolünü baştan netleştirin.
Kitle fonlaması
Kitle fonlaması, çok sayıda kişinin bir platform üzerinden girişiminize finansman sağlamasına olanak tanır. Ödüle dayalı modelde destekçilere ürün veya erken erişim gibi karşılıklar sunulabilir. Paya dayalı modelde ise yatırımcılar sağladıkları finansman karşılığında şirketten pay alır.
Türkiye’de paya dayalı kitle fonlamasını değerlendirmek için Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) listeye aldığı platformları inceleyebilirsiniz. Platform seçerken kabul edilen proje türlerini, kampanya koşullarını ve ücretleri karşılaştırın. Hedeflediğiniz tutarı, parayı nasıl kullanacağınızı ve destekçilere karşı yükümlülüklerinizi açıkça belirleyin.
Hibe destekleri
Türkiye’de KOSGEB ve diğer kurumların geri ödemesiz desteklerini araştırabilirsiniz. Bu desteklerde şirketten pay verilmesi beklenmez, ancak uygunluk ve harcama koşullarının karşılanması gerekir. Her destek hibe değildir: Başvurmadan önce programın geri ödemeli mi, geri ödemesiz mi olduğunu kontrol edin.
İş kurma kredisi, SSS
Sermaye olmadan iş kurma kredisi alabilir miyim?
Sermayenizin olmaması, kredi başvurunuzun mutlaka reddedileceği anlamına gelmez. Banka kredi geçmişinizi, iş planınızı, geri ödeme kapasitenizi ve sunabileceğiniz güvenceleri değerlendirebilir.. Teminat veya kefil istenebilir.
Girişimciler için alınması en kolay iş kurma kredisi hangisidir?
Herkes için geçerli tek bir seçenek yoktur. Uygunluk kredi geçmişinize, işletmenizin durumuna ve bankanın koşullarına bağlıdır. Girişimci kredilerini karşılaştırırken başvuru şartlarını, toplam maliyeti ve ödeme planını birlikte değerlendirin.
Henüz kurmadığım bir işletme için kredi alabilir miyim?
Bu durum, başvurduğunuz kredi ürününün koşullarına bağlıdır. Bazı ürünlerde işletmenin kurulmuş olması ve vergi kaydı aranabilir. Şirket kuruluşundan önce başvuru yapılıp yapılamayacağını ve kredinin hangi aşamada kullanılabileceğini ilgili bankadan öğrenin.
*Shopify Capital Kredileri aracılığıyla verilen tüm krediler WebBank tarafından verilmektedir. Teklifler, mağazanızın performansı ve mali bilgilerinizin incelenmesi dahil olmak üzere çeşitli faktörlere bağlı olarak değişebilir. Shopify Capital Kredileri 18 ay içinde tam olarak ödenmelidir ve ilk iki altı aylık dönemde en az iki ödeme yapılması gerekmektedir. Başvuru teklifleri, finansman garantisi vermez. Geri ödemeler, günlük satışların belirli bir yüzdesine göre yapılır.
